Dowody w sprawie rozwodowej - sms'y, zdjęcia, nagrania – co jest istotne, co można wykorzystać?

1) Co w rozwodzie trzeba udowodnić i po co są dowody?

W sprawie o rozwód kluczowe jest wykazanie zupełnego i trwałego rozkładu pożycia (sfera emocjonalna, fizyczna i gospodarcza) oraz – jeżeli strony tego chcą – okoliczności istotnych dla winy rozkładu.

Równolegle sąd rozstrzyga kwestie dotyczące wspólnych małoletnich dzieci (władza rodzicielska, kontakty, koszty utrzymania i wychowania), dlatego materiał dowodowy często dotyczy nie tylko relacji małżonków, ale też funkcjonowania rodziny.

• W praktyce warto budować dowody pod konkretne tezy (np. „od X nie prowadzimy wspólnego gospodarstwa”, „doszło do zdrady”, „występuje przemoc”, „rodzic nie realizuje opieki”).

2) SMS-y, e-maile, komunikatory i social media – jak je skutecznie wykorzystać

• Wiadomości tekstowe (SMS, e-mail, Messenger/WhatsApp, DM w social media) mogą być dowodem, o ile pozwalają odtworzyć treść i – co ważne – ustalić autora/nadawcę (np. numer telefonu, konto, kontekst rozmowy).
• W praktyce same „wyrwane” screeny bywają kwestionowane, dlatego lepiej zabezpieczać całe wątki (z datami, godzinami, identyfikatorem nadawcy), a gdy spór dotyczy autentyczności – liczyć się z potrzebą wykazania źródła (np. urządzenie, kopia z chmury, potwierdzenia operatora).
• Postępowanie cywilne dopuszcza posługiwanie się dokumentami prywatnymi (także elektronicznymi), a materiały utrwalone cyfrowo są co do zasady możliwe do przeprowadzenia jako dowód.

3) Zdjęcia i filmy – kiedy „działają”, a kiedy mogą zaszkodzić

Zdjęcia i nagrania wideo bywają przydatne, gdy dokumentują zachowania istotne dla rozkładu pożycia lub dla spraw dotyczących dzieci (np. nadużywanie alkoholu, agresja, zaniedbania opiekuńcze, faktyczne miejsce pobytu). Ich wartość rośnie, gdy można wykazać czas i okoliczności powstania (metadane, oryginał pliku, ciąg zdarzeń), a maleje, gdy materiał jest fragmentaryczny, przerobiony albo pozbawiony kontekstu. W praktyce sąd ocenia wiarygodność materiału, a strona przeciwna często podnosi zarzuty manipulacji – wtedy znaczenie ma zachowanie oryginałów i spójność z innymi dowodami (świadkowie, dokumenty, notatki policyjne, zaświadczenia).

4) Nagrania rozmów (audio/wideo) – dopuszczalność i ryzyka prawne

Nagrania mogą zostać przeprowadzone jako dowód, bo przepisy przewidują dowody z zapisów obrazu i dźwięku oraz „inne środki dowodowe” odpowiednie do charakteru materiału.

• Jednocześnie trzeba rozróżnić dopuszczalność procesową od sposobu pozyskania: nagrywanie rozmowy, w której się uczestniczy, co do zasady nie jest tym samym co bezprawne uzyskanie informacji, natomiast podsłuchiwanie cudzych rozmów lub przechwytywanie korespondencji (np. włamanie do konta, instalacja oprogramowania szpiegującego) może rodzić odpowiedzialność, w tym na gruncie przepisów karnych. Niezależnie od tego sąd może ocenić nagranie jako mało wiarygodne albo pominąć je, jeżeli wniosek dowodowy jest nieprecyzyjny lub zmierza do „rozbudowy” sprawy bez związku z rozstrzygnięciem.

5) Granice „zdobywania” dowodów: telefon małżonka, hasła, monitoring, GPS

• Najczęstsze problemy w rozwodach wynikają nie z samej treści dowodu, ale z tego, że dowód został pozyskany przez naruszenie prywatności: wejście na cudze konto, odblokowanie telefonu bez zgody, kopiowanie korespondencji, śledzenie lokalizacji urządzenia, „podpięcie się” pod komunikację.
• Takie działania mogą skutkować postępowaniem karnym albo cywilnym (ochrona dóbr osobistych), a dodatkowo „psują” pozycję procesową – bo druga strona skupia spór na sposobie pozyskania materiału, a nie na faktach istotnych dla rozwodu.
• Bezpieczniejsza strategia to budowanie dowodów z własnych źródeł (własna korespondencja, własne nagranie rozmowy, dokumenty urzędowe, świadkowie) i – gdy jest ryzyko utraty materiału – sięganie po instrumenty procesowe, zamiast działań „na własną rękę”.

6) Jak porządkować materiał dowodowy, żeby sąd go nie pominął

W sprawach rozwodowych sąd i tak przeprowadza dowód z przesłuchania stron, ale cyfrowe materiały trzeba zgłosić w sposób uporządkowany: jaki fakt mają wykazać, z jakiego okresu pochodzą i w jakiej formie są składane (plik, wydruk, nośnik). Sąd może pominąć dowód m.in. jako nieistotny, nieprzydatny, niemożliwy do przeprowadzenia albo zmierzający do przedłużenia postępowania – stąd znaczenie selekcji i koncentracji na faktach rozstrzygających. Gdy zachodzi obawa, że dowód zniknie (skasowanie rozmów, usunięcie profilu, wymiana telefonu), możliwe jest złożenie wniosku o zabezpieczenie dowodu.

Zbieranie dowodów do sprawy rozwodowej - Pytania i Odpowiedzi / FAQ

Czy screeny SMS/Messengera wystarczą?

Czasem tak, ale im większy spór o autentyczność, tym bardziej liczy się pełny kontekst (ciąg rozmowy, daty/godziny, identyfikator nadawcy) i możliwość wskazania źródła.

Czy mogę dołączyć zdjęcia/filmy na pendrivie?

Tak, materiały z zapisem obrazu i dźwięku są dopuszczalne jako dowód; kluczowe jest, by wskazać, jakie fakty mają potwierdzać i zachować oryginały plików.

Czy mogę nagrać rozmowę z małżonkiem bez jego zgody?

Nagranie rozmowy, w której uczestniczysz, bywa wykorzystywane w procesie cywilnym, ale należy unikać działań polegających na bezprawnym uzyskiwaniu informacji (np. podsłuch rozmów osób trzecich, włamania do urządzeń/kont).

Czy mogę użyć wiadomości znalezionych w telefonie małżonka?

To obszar podwyższonego ryzyka: jeśli materiał uzyskano przez przełamanie zabezpieczeń lub dostęp bez uprawnienia, mogą pojawić się konsekwencje prawne, a spór przeniesie się na legalność pozyskania dowodu.

Czy sąd „musi” dopuścić wszystkie dowody, które złożę?

Nie. Sąd może pominąć dowód m.in. jako nieistotny, nieprzydatny lub zmierzający do przedłużenia postępowania, dlatego lepiej składać dowody celowane i opisane.

Czy dziecko może być świadkiem w sprawie rozwodowej rodziców?

Co do zasady zstępni stron poniżej 17 lat nie mogą być przesłuchani jako świadkowie, natomiast w sprawach dotyczących dziecka sąd może je wysłuchać na zasadach przewidzianych w KPC.

Czy da się „zabezpieczyć” dowody, zanim druga strona je usunie?

Tak – możliwe jest zabezpieczenie dowodu, gdy zachodzi obawa, że jego przeprowadzenie stanie się niewykonalne lub istotnie utrudnione.

Kancelaria Prawa Rodzinnego Legal Salutaris w Gdańsku

Kancelaria Legal Salutaris prowadzi sprawy rozwodowe, w tym sprawy wymagające pracy na materiale dowodowym obejmującym korespondencję, nagrania, zdjęcia i inne nośniki cyfrowe – zarówno po stronie powodowej, jak i pozwanej. Adwokaci kancelarii są dostępni 7 dni w tygodniu; kontakt telefoniczny możliwy od poniedziałku do niedzieli w godz. 7:00–22:00.